پژوهشكده تحقيقات اسلامى

124

زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)

عدم بيعت امام حسين ( ع ) ، مشروعيت نظام اموى را زير سؤال برد ؛ و قيام او و كشنه شدنش توسّط امويان پرده از چهره ضد دينى و ضد انسانى آنان افكند و ماهيت پليد آنان را بيش از گذشته بر مردم آشكار ساخت . امام ( ع ) ، اختناقى را كه امويان به وجود آورده بودند در هم شكست و زمينهء قيام‌هاى بعدى را فراهم آورده و راه حرّيت و آزادگى و سرافرازى امّت اسلامى كه همان شهادت و مبارزه با ستمگران بود را بار ديگر در پيش روى مسلمانان قرار داد و بدين‌سان به اهداف بلندى كه داشت نائل شد . در اين جا توجّه به يك گفتگوى كوتاه ، ولى ژرف ، بسيار مناسب است تا نشان دهد كه هدف حزب اموى چه بود و عاشوراى حسينى چه كرد . هنگامى كه امام سجّاد ( ع ) ، پس از فاجعه كربلا ، با خاندان امام حسين ( ع ) ، به مدينه بازگشتند و در آن اندوه بزرگ غرق بودند ، روزى « ابراهيم‌بن طلحة بن عبيدالله » از روى سرزنش به آن حضرت گفت : « مَن غلبَ ؟ ؛ چه كسى پيروز شد ؟ » امام سجّاد ( ع ) فرمود : اذا اردْتَ انْ تَعْلَم مَنْ غلب و دَخَل وقت الصّلاة فَاذِّن ثم أقِمْ « 1 » هنگامى كه خواستى بدانى چه كسى پيروز شد ، آنگاه كه وقت نماز شد اذان و اقامه بگو مىفهمى چه كسى پيروز شده . « 2 » يعنى شما بنىاميّه مىخواستيد اذان نماند و « اشهَد انَّ محمّداً رسولُ اللّه » برافتد ، و حال ديديد كه نشد ، پس كربلا پيروز است نه دمشق ، و حسين پيروز است نه يزيد ، و اسلام پيروز است نه جاهليت .

--> ( 1 ) - بحارالانوار ، ج 45 ، ص 177 . ( 2 ) - اين جمله اشاره به سخن معاويه دارد ( كه در پاسخ « مغيره بن شعبه » كه خواسته بود نسبت به بنى هاشم عاطفه‌اى نشان دهد ) گفت : خلفاء گذشته مردند نامشان نيز فراموش شد امّا ابن ابى كبشه در هر روز پنج بار نامش را با فرياد بلند اعلام مىكنند و مىگويند : « اشهد انّ محمداً رسولُ اللّه » . . . نه من به آنها احسان نخواهم كرد . ( النصايح الكافية ، ترجمه عطاردى ، ص 172 . ) چنان كه از اين جمله معاويه استفاده مىشود وى از شنيدن نام پيامبر ( ص ) در رنج بود و درصدد محو آن بوده است .